fa تبیین اکتشافی از سنجش میزان کیفیت فضایی در مدارس معماری زمینه‌محور (نمونه موردی: دانشکده معماری یزد) <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;">مشاهدات حاصل از معماری سرزمینی از این حقیقت پرده بر‌می‌دارد که کیفیت فضایی در هر مکان از یک‌سو با حس ذاتی مخاطب خود و از سوی دیگر با عملکرد و نقش مکان در پاسخگویی به نیاز وی پیوندی دیرینه و عمیق دارد. از مواردی که می‌توان در آن این دغدغه پژوهشی را ارزیابی و تبیین کرد، مدارس معماری متأثر از بافت‌های سنتی و الگوهای معماری ایرانی است. البته طی مسیر پیچیده فرایند آموزش معماری در ارتباطات متقابل با بستر موجود و ارائه مفاهیم نهفته در آن به‌شدت عجین و ملموس است. در این مقاله از &laquo;نظریه داده‌بنیاد&raquo;، که یکی از روش‌های نوظهور و کارساز در فرایندهای پژوهش‌های کیفی است، استفاده شده است. دانشکده معماری یزد برای مطالعه موردی انتخاب شد تا شرح گام‌به‌گام مراحل اجرای این پژوهش را تبیین کند. شرکت‌کنندگان در این پژوهش ۲۰ نفر از معماران فارغ‌التحصیل دانشکده معماری یزد بودند که با استناد به روش &laquo;گلوله برفی&raquo; و نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند. تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات بر اساس سه روش کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی (گزینشی) انجام شد. یافته‌های این پژوهش در مرحله نهایی در الگوی پارادایمی به این شرح سازمان‌دهی شد: ۱. متغیرهای علی؛ ۲. متغیرهای زمینه‌ای؛ ۳. متغیرهای مداخله‌گر؛ ۴.پدیده یا مقوله محوری؛ ۵. راهبردها و ۶. پیامدها و نتایج. شناسایی پارامترهای مؤثر بر کیفیت‌بخشی فضاهای آموزشی به‌عنوان پدیده محوری و عواملی چون ماهیت خاطره و قابلیت مکان در باز‌زنده‌سازی خاطرات به‌عنوان زیرمجموعه‌های آن در نظر گرفته شد. عواملی چون تعلق‌پذیری، معماری خاص، پاتوق بودن و همسویی ذهنی ـ عملکردی مهم‌ترین متغیرهای علی شناسایی‌شده در این پژوهش بود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که با نزدیک کردن اهداف آموزش آکادمیک به معماری اجرایی و بازشناسی ارزش‌های هویت‌ساز در نگاه ارزیابانه به مکان می‌توان تلفیقی درست از قابلیت‌های پیدا و پنهان کالبد آموزشی در راستای تربیت معمار سرزمینی به دست آورد.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></div> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;">The potentiality and hidden potential in the form and architecture of architecture are the main concern of this research. Observations from the terrestrial architecture reveal the truth that the quality of space in every place, on the one hand, and the intrinsic sense of the audience, and on the other hand, is a long and deep link between the function and the role of the place in responding to its need. some of the issues that can be addressed and explained in this research concern are architecture schools influenced by traditional textures and Iranian architectural patterns, although in the complex path of the architecture training process in interconnected with the existing context and the presentation of the implications inherent in it strong and tangible.<br> In this article, we intend to explain the introduction of these qualitative factors from a new angle. Therefore, the &quot;grounded theory&quot;, which is one of the emerging and efficient methods in qualitative research processes, has been used. To prove the effectiveness of this method, the Yazd school of architecture was selected as a case study to explain the step-by-step explanation of the implementation stages of this research.<br> Participants in this research were composed of 20 graduated graduates from the Yazd school of architecture who were selected using a snowball method. Data analysis was performed based on three methods of encoding: open coding, axial coding and selective coding. Initially, for open coding, the data were analyzed using document analysis method, and then in two stages, the axial coding and selective coding, the classification of concepts, and the discovery of relations between the components and the emergence of dimensions finally, based on Strauss and Corbin&#39;s views, qualitative research validation methods were applied in this study. The results of this research in the final stage were 28 open source, 16 pivot codes and 6 code selections and the paradigmatic pattern was organized as follows: 1.casual variables. 2. Context variables. 3. Intervening variables 4. Core category or phenomenon 5. Strategies.6.consequences<br> Identification of the effective parameters on the quality of education spaces as the main phenomenon and factors such as the nature of memory and the ability to place in the revival of memories was considered as its subcategories. One of the most important interfering factors can be the spatial desirability of space, the overcoming and the superiority of qualitative features on the quantitative features of the place, the inclusiveness of superficial architectural styles in the present era. The interrelationships within the set, the system and the continuous pattern, personal mentality and imagination, and environmental relationship were considered as a group of underlying or implied variables in the dominant context in this research. The most important causal variables identified from participants&#39; viewpoints were factors such as dependability, specific architecture, hangover and mental-functional alignment.<br> finally, it can be admitted that citing the results of this study makes it clear that by aligning the goals of academic education with the implementation of the architecture of the one-off and recognizing the value-based value-of-evaluative to the location, on the other hand, it is possible to incorporate the true capabilities of the discovered and hidden educational apparatus into the direction of the education of the territorial architect was the most important consequence of this study.</span></span></p> آموزش معماری, اجتماع‌پذیری مکان, کیفیت فضایی, معماری سرزمینی, نظریه داده‌بنیاد Architecture Education, Local Socialization, Spatial Quality, Territorial Architecture, Grounded Theory 90 113 http://cha.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2429-1&slc_lang=fa&sid=12 Akramolsadat kheyrossadat اکرم السادات خیرالسادات ak.kheyrossadat@khuisf.ac.ir Yes Phd, Architecture Department, Yazd Branch, Islamic Azad University,Iran دکتری معماری، گروه معماری، واحد یزد.دانشگاه آزاد اسلامی ، یزد، ایران